PROJECTBEREA
BẢN THẢO V0.1  /  CHƯƠNG 08
MỤC I · NHẬP MÔN THẦN HỌC

Một giáo lý được hình thành như thế nào?

Project Berea·5 phút đọcBản thảo v0.1

Mở đầu

Nhiều tín hữu nghĩ rằng giáo lý xuất hiện ngay khi Kinh Thánh được viết xong. Thực tế, lịch sử cho thấy tiến trình phức tạp hơn. Đức Chúa Trời ban mặc khải qua các tác giả Kinh Thánh; Hội Thánh tiếp nhận mặc khải đó; qua thời gian, khi đối diện với những câu hỏi mới, những cách giải thích khác nhau và cả các giáo huấn bị xem là sai lệch, Hội Thánh dần diễn đạt đức tin của mình bằng những thuật ngữ và tín điều rõ ràng hơn. Nói cách khác, mặc khải không thay đổi, nhưng cách Hội Thánh diễn đạt và hệ thống hóa mặc khải phát triển theo thời gian.

Từ Kinh Thánh đến giáo lý

Một giáo lý thường trải qua năm giai đoạn.

Thứ nhất, mặc khải. Đây là lời Đức Chúa Trời được ghi chép trong Kinh Thánh. Ví dụ, Tân Ước nhiều lần nói về Cha, Con và Đức Thánh Linh nhưng không đưa ra một định nghĩa chính thức về "Ba Ngôi".

Thứ hai, sự thờ phượng và giảng dạy. Hội Thánh đầu tiên đọc Kinh Thánh, giảng dạy và cầu nguyện. Đức tin được truyền đạt trước hết qua đời sống và sự thờ phượng, rồi mới được hệ thống hóa.

Thứ ba, tranh luận. Khi xuất hiện các cách hiểu khác nhau, Hội Thánh buộc phải trả lời những câu hỏi mà trước đó chưa từng cần định nghĩa thật chính xác. Ví dụ: Chúa Giê-xu có hoàn toàn là Đức Chúa Trời không? Ngài có hoàn toàn là con người không?

Thứ tư, tín điều và công đồng. Để bảo vệ điều mình tin là phù hợp với Kinh Thánh, Hội Thánh tổ chức các công đồng và soạn các tín điều nhằm xác định ranh giới của giáo lý.

Thứ năm, thần học hệ thống. Các nhà thần học sau này tiếp tục giải thích, mở rộng và kết nối các giáo lý thành một hệ thống hoàn chỉnh.

Tại sao tranh luận lại cần thiết?

Nhiều người nghĩ tranh luận luôn gây chia rẽ. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy nhiều giáo lý nền tảng chỉ được diễn đạt rõ ràng sau những cuộc tranh luận lớn. Nếu không có Arius, có thể Hội Thánh sẽ không cần diễn đạt tín điều Nicaea theo cách chặt chẽ như vậy. Nếu không có Pelagius, giáo lý về ân điển và nguyên tội của Augustine có lẽ cũng không phát triển theo hướng đó. Điều này không có nghĩa các quan điểm bị bác bỏ là "cần thiết" theo nghĩa tích cực, mà cho thấy những thách thức đã buộc Hội Thánh phải suy nghĩ và trình bày đức tin chính xác hơn.

Giáo lý có phát triển không?

Đây là điểm cần phân biệt rất cẩn thận. Có ít nhất ba cách hiểu trong lịch sử.

  • Một số truyền thống, đặc biệt trong Công giáo, nói đến sự phát triển của giáo lý (development of doctrine), tức là cùng một chân lý được hiểu và diễn đạt đầy đủ hơn theo thời gian.
  • Phần lớn truyền thống Tin Lành chấp nhận rằng cách diễn đạt thần học phát triển, nhưng nhấn mạnh rằng nội dung mặc khải đã hoàn tất với các Sứ đồ.
  • Một số phong trào hiện đại cho rằng Đức Chúa Trời vẫn tiếp tục ban những mặc khải giáo lý mới. Đây là quan điểm gây nhiều tranh luận và sẽ được khảo sát ở phần sau của bộ sách.

Điều quan trọng là không nhầm lẫn giữa làm sáng tỏ điều đã được mặc khải và thêm một mặc khải mới.

Một ví dụ: Giáo lý Ba Ngôi

Tiến trình hình thành giáo lý Ba Ngôi minh họa rõ nguyên tắc này. Kinh Thánh nói về Cha, Con và Đức Thánh Linh. Hội Thánh đầu tiên thờ phượng Đấng Christ và làm báp-tem nhân danh Ba Ngôi. Khi Arius phủ nhận thần tính trọn vẹn của Chúa Giê-xu, Hội Thánh phải xem xét lại toàn bộ dữ liệu Kinh Thánh. Kết quả là Công đồng Nicaea (325) và Constantinople (381) đưa ra những công thức tín lý nhằm bảo vệ điều họ tin rằng Kinh Thánh đã dạy từ đầu. Thuật ngữ thay đổi, nhưng mục tiêu là diễn đạt trung thành hơn với mặc khải, chứ không tạo ra một chân lý mới.

Nguyên tắc nghiên cứu

Kể từ chương này, mỗi khi gặp một giáo lý, chúng ta sẽ luôn đặt sáu câu hỏi:

  1. Giáo lý này dựa trên những đoạn Kinh Thánh nào?
  2. Khi nào thuật ngữ này xuất hiện lần đầu trong lịch sử?
  3. Hoàn cảnh nào khiến Hội Thánh phải định nghĩa giáo lý này?
  4. Những lập trường chính đã tranh luận với nhau là gì?
  5. Quan điểm nào cuối cùng được đa số Hội Thánh chấp nhận, và vì sao?
  6. Cuộc tranh luận này còn ảnh hưởng đến các hệ phái ngày nay như thế nào?

Kết luận

Giáo lý không rơi xuống từ trời dưới dạng một cuốn cẩm nang hoàn chỉnh. Giáo lý là kết quả của việc Hội Thánh qua nhiều thế kỷ trung tín nghiên cứu Kinh Thánh, đối diện với các câu hỏi mới, tranh luận, sửa sai và tìm cách diễn đạt đức tin ngày càng chính xác hơn. Điều này không làm giảm thẩm quyền của Kinh Thánh; ngược lại, nó cho thấy Hội Thánh luôn quay trở lại với cùng một bản văn để kiểm chứng mọi kết luận của mình.

❦
Hết chương 8 · Cảm ơn bạn đã dành thời gian tra xét.

Tìm một chương sách

Không gian đọc của bạn

Cỡ chữ

20 px

Màu trang