PROJECTBEREA
BẢN THẢO V0.1  /  CHƯƠNG 41
MỤC III · LỊCH SỬ HỘI THÁNH

Synod of Dort — Khi tranh luận thần học trở thành khủng hoảng quốc gia

Project Berea·19 phút đọcBản thảo v0.1

Nếu Chương 40 cho chúng ta thấy năm điểm mà những người Remonstrant đưa ra năm 1610, thì Chương 41 đưa chúng ta đến nơi mà câu trả lời chính thức của các Giáo hội Cải chánh Hà Lan được hình thành: Synod of Dort, hay Công đồng Dordrecht, diễn ra từ năm 1618 đến 1619. Đây là một trong những sự kiện quan trọng nhất trong lịch sử thần học Cải chánh. Nhưng cũng chính vì tầm quan trọng của nó mà Synod of Dort thường được kể lại theo một cách quá đơn giản: Arminius đặt ra năm điểm, Calvinists họp tại Dort, bác bỏ năm điểm ấy và tạo ra TULIP. Câu chuyện thực tế phức tạp hơn rất nhiều. Dort không phải là nơi một nhóm người đơn giản ngồi xuống rồi "phát minh ra Calvinism". TULIP cũng không phải là tên của văn kiện được viết tại Dort. Và cuộc tranh luận không chỉ diễn ra giữa hai hệ thống thần học trừu tượng. Nó nằm giữa một xã hội đang bị chia rẽ bởi tôn giáo, chính trị, quyền lực nhà nước, chiến tranh, bản sắc quốc gia và câu hỏi rất căn bản: Phúc Âm về ân điển của Đức Chúa Trời phải được hiểu như thế nào? Muốn hiểu điều Dort thực sự quyết định, chúng ta phải bước vào chính bối cảnh của nó.

1. Hà Lan vào đầu thế kỷ XVII: một quốc gia đang bị chia rẽ. Để hiểu Dort, trước hết cần hiểu Cộng hòa Hà Lan. Thế kỷ XVI và XVII là thời kỳ đầy biến động ở vùng Low Countries. Các tỉnh Hà Lan đang nổi dậy chống lại sự cai trị của Tây Ban Nha Công giáo trong cuộc chiến kéo dài được gọi là Eighty Years' War. Phong trào Cải chánh, đặc biệt là truyền thống Reformed, phát triển mạnh tại nhiều vùng. Nhưng ngay cả khi người Hà Lan cùng chống lại Tây Ban Nha, họ không hoàn toàn thống nhất về thần học. Một bên là những người được gọi là Contra-Remonstrants, tức những người phản đối Remonstrants. Họ chủ yếu bảo vệ thần học Reformed truyền thống về tiền định và ân điển. Bên kia là Remonstrants, những người chịu ảnh hưởng của Jacobus Arminius và các đồng nghiệp của ông. Họ không phủ nhận tội lỗi nguyên tổ, không phủ nhận nhu cầu về ân điển, cũng không phủ nhận thẩm quyền của Kinh Thánh. Nhưng họ đặt những câu hỏi khác về cách hiểu sự lựa chọn, sự chết chuộc tội của Đấng Christ, ân điển và sự đáp ứng của con người. Ban đầu, đây có vẻ như một cuộc tranh luận thần học giữa các học giả và mục sư. Nhưng rồi nó trở thành một vấn đề chính trị. Và khi thần học bước vào chính trị, mọi thứ trở nên nguy hiểm hơn rất nhiều.

2. Hai nhân vật chính trị phía sau cuộc khủng hoảng. Hai nhân vật cần được biết đến là Johan van Oldenbarnevelt và Maurice of Nassau, Hoàng tử xứ Orange. Oldenbarnevelt là một trong những chính trị gia quyền lực nhất của Cộng hòa Hà Lan. Ông ủng hộ một mức độ khoan dung và hòa giải nhất định giữa các phe phái tôn giáo, đồng thời bảo vệ quyền tự trị của các tỉnh và quyền lực dân sự. Ngược lại, Maurice of Nassau là một nhà lãnh đạo quân sự có ảnh hưởng cực lớn. Ông dần đứng về phía Contra-Remonstrants. Sự chia rẽ thần học vì thế bắt đầu gắn với những câu hỏi chính trị: Ai có quyền quyết định vấn đề tôn giáo? Chính quyền dân sự hay Giáo hội? Các tỉnh có quyền tự quyết đến đâu? Một quốc gia Cải chánh có thể chấp nhận nhiều cách hiểu thần học khác nhau hay không? Và quan trọng hơn: liệu một cuộc tranh luận về tiền định có thể trở thành một cuộc tranh giành quyền lực quốc gia? Câu trả lời lịch sử là: có. Năm 1618, Oldenbarnevelt bị bắt. Năm 1619, ông bị xử tử vì tội phản quốc. Điều này không có nghĩa rằng Synod of Dort đơn giản chỉ là một âm mưu chính trị. Nếu nói như vậy, chúng ta sẽ đi quá xa khỏi bằng chứng lịch sử. Nhưng cũng không thể hiểu Dort một cách đầy đủ nếu giả vờ rằng cuộc tranh luận thần học tồn tại trong một môi trường hoàn toàn tách biệt khỏi quyền lực chính trị. Thần học có nội dung riêng của nó; nhưng những người tranh luận thần học luôn sống trong một lịch sử cụ thể. Đây là một nguyên tắc mà Project Berea cần giữ rất chặt.

3. Tại sao phải triệu tập Synod? Năm 1610, Remonstrants trình bày Five Articles of Remonstrance. Phía đối lập không chấp nhận cách diễn đạt đó và tiếp tục bảo vệ quan điểm Reformed truyền thống. Các cuộc tranh luận kéo dài. Một số hội đồng địa phương và cấp tỉnh cố gắng giải quyết vấn đề. Nhưng càng tranh luận, sự chia rẽ càng sâu. Cuối cùng, người ta đi đến quyết định cần có một national synod — một hội đồng giáo hội quy mô lớn — để xem xét vấn đề. Synod được triệu tập tại thành phố Dordrecht, ngày nay thường được gọi là Dordrecht hoặc Dort, ở Hà Lan. Điều đặc biệt là đây không chỉ là một hội nghị nội bộ của Hà Lan. Các đại biểu từ nhiều Giáo hội Reformed ở nước ngoài cũng được mời tham dự. Có đại biểu đến từ Anh, Scotland, Thụy Sĩ, Đức và các vùng Reformed khác. Điều này rất quan trọng. Dort không chỉ muốn trả lời câu hỏi: "Giáo hội Hà Lan nên nghĩ gì về Arminius?" Mà còn muốn đưa ra một lời xác nhận rằng lập trường mà họ bảo vệ phù hợp với truyền thống Reformed quốc tế.

4. Dort bắt đầu: ai đang xét xử ai? Đây là một trong những điểm quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Các Remonstrants được mời đến Synod. Họ được đại diện nổi bật bởi Simon Episcopius, một trong những nhà thần học hàng đầu của phe Remonstrant. Nhưng ngay từ đầu, có một vấn đề về vị thế. Remonstrants muốn được đối thoại như những đại biểu thần học bình đẳng. Trong khi đó, Synod ngày càng đối xử với họ giống như những người phải trả lời trước một hội đồng đang xét xét giáo lý của họ. Điều này tạo ra căng thẳng. Episcopius và các đồng sự của ông phản đối cách tiến hành. Cuối cùng, các đại diện Remonstrant bị loại khỏi quá trình tranh luận trực tiếp và Synod tiếp tục xem xét quan điểm của họ dựa trên các tài liệu và lập luận đã được trình bày. Đây là một trong những lý do tại sao khi đọc lịch sử Dort, chúng ta cần phân biệt hai câu hỏi: Thứ nhất: Lập luận thần học của Remonstrants có đúng không? Thứ hai: Cách Synod xử lý Remonstrants có hoàn toàn công bằng theo tiêu chuẩn tranh luận mà chúng ta mong muốn ngày nay không? Hai câu hỏi này không giống nhau. Một người có thể cho rằng Remonstrants sai về thần học nhưng vẫn thừa nhận rằng quá trình tranh luận có những vấn đề về thủ tục và quyền tham gia. Ngược lại, một người cũng có thể phê bình thủ tục của Dort mà không vì thế chứng minh được rằng thần học Remonstrant là đúng. Đây chính là kiểu phân biệt mà chúng ta cần giữ trong Project Berea.

5. Điều gì thực sự được quyết định tại Dort? Đến đây chúng ta cần sửa một hiểu lầm phổ biến. Người ta thường nói: "Dort đưa ra năm điểm của Calvinism." Không chính xác. Canons of Dort không phải là một hệ thống thần học hoàn chỉnh gồm năm điểm có tên TULIP. Thậm chí cấu trúc của Canons còn phức tạp hơn. Văn kiện tập trung vào các vấn đề được Remonstrants đưa ra và trả lời chúng theo từng chủ đề. Có thể tóm tắt cấu trúc chính thành: I. Divine Election and Reprobation — Sự lựa chọn và sự bỏ qua của Đức Chúa Trời. II. The Death of Christ and the Redemption of Men Thereby — Sự chết của Đấng Christ và sự cứu chuộc con người qua sự chết ấy. III–IV. Human Corruption and Conversion to God — Sự hư hoại của con người và sự trở lại với Đức Chúa Trời. V. Perseverance of the Saints — Sự bền đỗ của các thánh đồ. Chúng ta có thể nhận thấy ngay một điều thú vị. Người ta nói "năm điểm", nhưng trong bản thân Canons, phần III và IV được kết hợp thành một phần lớn về sự hư hoại của con người và sự cải đạo. Vì vậy, cách gọi "five points" trong lịch sử hiện đại không hoàn toàn phản ánh cấu trúc nguyên thủy của văn kiện. Và đặc biệt: TULIP không phải là chữ viết tắt mà các đại biểu tại Dort ngồi xuống và sử dụng.

6. Vậy TULIP từ đâu mà ra? Đây là nơi lịch sử thần học cần được tách khỏi những cách trình bày phổ biến ngày nay. TULIP là một cách tóm tắt về sau của thần học Reformed liên quan đến những vấn đề được Dort xác nhận. Năm chữ thường được giải thích như sau: T — Total Depravity (Sự hư hoại hoàn toàn). U — Unconditional Election (Sự lựa chọn vô điều kiện). L — Limited Atonement (Sự chuộc tội có giới hạn). I — Irresistible Grace (Ân điển không thể cưỡng lại). P — Perseverance of the Saints (Sự bền đỗ của các thánh đồ). Cách tóm tắt này rất hữu ích. Nhưng nếu chúng ta dùng TULIP như thể đó chính là nguyên văn của Dort, chúng ta sẽ bắt đầu đọc thế kỷ XVII bằng những thuật ngữ được hệ thống hóa về sau. Đó là điều một nghiên cứu lịch sử nghiêm túc phải tránh.

7. "Total Depravity" không có nghĩa con người hoàn toàn xấu theo mọi nghĩa. Điểm đầu tiên thường được gọi là Total Depravity. Nhưng cụm từ này rất dễ bị hiểu sai. "Total" không có nghĩa rằng con người sau sự sa ngã trở thành một con quỷ theo nghĩa đen, không còn khả năng làm bất kỳ điều tốt nào về mặt xã hội. Con người vẫn có thể yêu thương con cái, xây dựng gia đình, làm nghệ thuật, nghiên cứu khoa học, thể hiện lòng trung thành, thực hiện những hành động tử tế và xây dựng xã hội. Vấn đề của Dort nằm ở một tầng sâu hơn: Con người sa ngã không có khả năng tự mình tạo ra sự hòa giải với Đức Chúa Trời hoặc tự mình quay về với Đức Chúa Trời bằng năng lực tự nhiên của mình. Đây là điểm rất quan trọng. Dort không đơn giản nói: "Con người không thể làm điều gì tốt." Mà nhấn mạnh rằng trong vấn đề salvation, con người không thể tự cứu mình. Con người cần ân điển. Không phải chỉ một chút trợ giúp. Không phải một lời khuyên đạo đức. Mà là công việc cứu chuộc của Đức Chúa Trời.

8. "Unconditional Election": lựa chọn không dựa trên công trạng của con người. Điểm thứ hai là Unconditional Election. Theo Dort, sự lựa chọn của Đức Chúa Trời không dựa trên một điều kiện nào mà con người tự mình đáp ứng trước khi được Đức Chúa Trời lựa chọn. Nói cách khác, nền tảng cuối cùng của sự cứu rỗi không nằm trong: "Người này tốt hơn người kia." "Người này có phẩm chất tốt hơn." "Người này tự nhiên nhạy bén với Phúc Âm hơn." "Người này trước tiên chọn Đức Chúa Trời, rồi Đức Chúa Trời chọn lại người ấy." Dort đặt trọng tâm vào ân điển có trước và quyết định của Đức Chúa Trời. Đây chính là nơi tranh luận với Remonstrants trở nên gay gắt. Remonstrants muốn liên kết sự lựa chọn với đức tin. Dort cho rằng nếu sự lựa chọn cuối cùng dựa trên điều gì đó mà con người làm, thì ân điển không còn là nền tảng tối hậu của sự cứu rỗi theo cách mà họ hiểu Kinh Thánh.

9. "Limited Atonement" — đây là điểm cần đặc biệt cẩn thận. Có lẽ không điểm nào của TULIP gây hiểu lầm nhiều hơn chữ L. "Limited Atonement" nghe như thể Dort dạy: "Đấng Christ chỉ có giá trị cho một số người." Nhưng đó không phải cách Canons of Dort diễn tả. Dort khẳng định giá trị của sự chết Đấng Christ là vô hạn và hoàn toàn đủ để chuộc tội. Điều tranh luận nằm ở câu hỏi khác: Đức Chúa Trời đã có mục đích cứu rỗi hữu hiệu nào qua sự chết của Đấng Christ? Dort nhấn mạnh rằng sự chết của Đấng Christ có mục đích cứu rỗi đặc biệt đối với những người được Đức Chúa Trời lựa chọn, và công việc chuộc tội ấy chắc chắn đem họ đến sự cứu rỗi. Do đó, "limited atonement" có thể dễ dàng tạo ra một hình ảnh sai nếu người đọc hiểu chữ "limited" theo nghĩa: "Giá trị của huyết Đấng Christ bị giới hạn." Không. Vấn đề là extent và intent/effect của sự chuộc tội. Đây chính là lý do Chương 42 sau này cần quay lại văn bản Dort thay vì chỉ đọc TULIP hiện đại.

10. "Irresistible Grace" cũng cần được hiểu chính xác. Điểm I thường được gọi là Irresistible Grace. Một lần nữa, đây là một thuật ngữ hữu ích nhưng có thể gây hiểu lầm. Nếu hiểu nó là: "Mọi ân điển Đức Chúa Trời ban cho con người đều không thể bị chống lại." thì đó không phải cách tốt nhất để mô tả thần học Dort. Điểm chính của Dort là ân điển cứu rỗi hữu hiệu. Khi Đức Chúa Trời gọi một người cách hữu hiệu đến sự cứu rỗi, công việc của Ngài không thất bại. Sự cải đạo không phải là kết quả của một cuộc chiến trong đó Đức Chúa Trời cố gắng cứu một người nhưng cuối cùng người đó có quyền lực tuyệt đối để đánh bại ý muốn cứu rỗi của Ngài. Dort nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời thay đổi tấm lòng, mở mắt, làm sống lại và khiến con người thực sự đến với Đấng Christ. Nhưng một lần nữa, chúng ta không nên để thuật ngữ hiện đại che khuất ngôn ngữ nguyên thủy. "Irresistible Grace" là nhãn tóm tắt; "efficacious calling and conversion" gần với cách tư duy của văn kiện hơn.

11. "Perseverance of the Saints": người được cứu sẽ được giữ đến cuối cùng. Điểm cuối cùng là Perseverance of the Saints. Theo Dort, những người thật sự được Đức Chúa Trời tái sinh và kết hợp với Đấng Christ sẽ không bị mất khỏi sự cứu rỗi cuối cùng. Điều này không có nghĩa người tin Chúa không thể sa ngã nghiêm trọng. Dort thừa nhận rằng tín hữu có thể phạm tội rất nặng, có thể trải qua những giai đoạn sa sút thuộc linh và thậm chí tạm thời đánh mất cảm nhận về sự hiện diện của ân điển. Nhưng Đức Chúa Trời không bỏ mặc họ. Ngài sửa phạt, phục hồi và giữ họ. Một lần nữa, nền tảng của sự bền đỗ không phải là: "Tôi đủ mạnh để giữ mình trung tín." mà là: "Đức Chúa Trời trung tín giữ người thuộc về Ngài." Đây là một trong những điểm đẹp nhất trong thần học Dort. Và đồng thời, nó dẫn chúng ta đến một câu hỏi rất quan trọng: Nếu Đức Chúa Trời giữ người được chọn đến cuối cùng, thì vai trò của sự cảnh cáo, sự vâng lời, sự bền đỗ và trách nhiệm con người trong Tân Ước là gì? Dort có câu trả lời cho điều đó, và câu trả lời phức tạp hơn nhiều so với câu "một khi đã được cứu thì cứ sống thế nào cũng được."

12. Dort không chỉ nói về thần học; Dort cũng nói với người đang sợ hãi. Có một khía cạnh pastoral rất đáng chú ý trong Canons of Dort. Đây không chỉ là một văn kiện tranh luận học thuật. Nó cũng cố gắng trả lời những người đang hỏi: "Nếu Đức Chúa Trời đã lựa chọn từ trước, làm sao tôi biết mình được cứu?" Dort không khuyến khích người tin Chúa nhìn vào những bí mật của nghị định đời đời để tìm sự chắc chắn. Thay vào đó, sự chắc chắn được liên kết với đức tin nơi Đấng Christ, các dấu hiệu của ân điển trong đời sống, và những lời hứa của Phúc Âm. Đây là một điểm thường bị bỏ qua khi TULIP được trình bày trên mạng xã hội. Calvinism lịch sử không đơn giản là: "Đức Chúa Trời đã quyết định mọi thứ, vậy con người chẳng cần làm gì." Đó là một caricature. Trong chính truyền thống Reformed, người tin Chúa được kêu gọi tin, ăn năn, cầu nguyện, sống thánh khiết, sử dụng các phương tiện ân điển và bền đỗ trong đức tin. Câu hỏi khó hơn là: Những hành động ấy là nguyên nhân khiến một người được cứu, hay là kết quả của ân điển cứu rỗi? Đây mới chính là trung tâm của cuộc tranh luận.

13. Một điều quan trọng: Dort không "phát minh" ra mọi thứ. Chúng ta cũng cần tránh một sai lầm ngược lại. Nếu nói: "Trước Dort không có Calvinism; Dort đã phát minh ra toàn bộ thần học Calvin." thì cũng không đúng. Những giáo lý về tiền định, sự sa ngã của con người, ân điển, sự lựa chọn và sự bền đỗ đã tồn tại trong truyền thống Kitô giáo trước Dort. Augustine đã nói rất nhiều về ân điển và sự lựa chọn. Các nhà Cải chánh trước Calvin cũng tranh luận về những vấn đề này. Calvin đã xây dựng một hệ thống thần học rộng lớn hơn một thế kỷ trước Dort. Vì vậy, Dort là một sự xác định và hệ thống hóa có tính tín điều của một truyền thống đang phát triển, đặc biệt để trả lời một tranh luận cụ thể trong Giáo hội Hà Lan. Nó không phải là khoảnh khắc mà "Calvinism được sinh ra từ con số 0."

14. Nhưng Dort cũng không đơn giản là "Calvin đã thắng". Một cách kể chuyện phổ biến khác là: Calvin vs Arminius → Calvin chết → Arminius chết → Calvinists thắng tại Dort. Câu chuyện này cũng quá đơn giản. Calvin qua đời năm 1564. Arminius qua đời năm 1609. Synod of Dort diễn ra từ 1618–1619. Vì vậy, không có cuộc tranh luận trực tiếp giữa Calvin và Arminius tại Dort. Điều mà Dort thực sự xét đến là các quan điểm của Remonstrants, được hình thành sau cái chết của Arminius và phát triển bởi những người kế tục ông. Điều này rất quan trọng cho nghiên cứu của chúng ta. Bởi vì nếu chúng ta nói: "Dort bác bỏ Arminius" thì cần hiểu chính xác hơn: Dort bác bỏ các quan điểm Remonstrant được trình bày và phát triển trong cuộc tranh luận sau Arminius, chứ không phải đang ngồi trước mặt Arminius để tranh luận từng câu. Đây là lý do chúng ta đã dành riêng Chương 38 và 39 để phân biệt Arminius lịch sử với Arminianism về sau.

15. Vậy cuối cùng Dort đã làm gì? Nếu phải tóm tắt thật ngắn, chúng ta có thể nói: Synod of Dort xác nhận một cách chính thức rằng Giáo hội Reformed Hà Lan bác bỏ các điểm chính của Remonstrant theology và khẳng định một quan điểm mạnh mẽ về sự lựa chọn của Đức Chúa Trời, sự bất lực của con người sa ngã, tính hữu hiệu của ân điển cứu rỗi, mục đích cứu chuộc đặc biệt của Đấng Christ đối với người được chọn, và sự bền đỗ của các thánh đồ. Nhưng đó chỉ là câu trả lời thứ nhất. Câu hỏi thứ hai mới quan trọng đối với Project Berea: Dort có thực sự trung thành với Kinh Thánh không? Và nếu có, thì ở mức độ nào? Những gì Dort nói có phải là điều Kinh Thánh thực sự nói không? Hay Dort đã đọc Kinh Thánh qua một hệ thống thần học đã hình thành trước? Và câu hỏi tương tự phải được đặt cho Remonstrants: Họ có đọc Kinh Thánh cách trung thành hơn không, hay họ cũng đang đọc Kinh Thánh qua một lăng kính thần học riêng? Đây chính là nơi nghiên cứu của chúng ta bắt đầu trở nên thú vị. Bởi vì mục tiêu của Project Berea không phải là dựng một phiên tòa trong đó Calvin phải thắng Arminius, hay Arminius phải thắng Calvin. Mục tiêu là đi xa hơn cả hai. Chúng ta phải để Calvin nói điều Calvin thực sự nói. Để Arminius nói điều Arminius thực sự nói. Để Dort nói điều Dort thực sự nói. Rồi cuối cùng, sau khi đã nghe tất cả, chúng ta trở lại với câu hỏi của người Berean: "Những điều đó có thật như vậy chăng?"

❦
Hết chương 41 · Cảm ơn bạn đã dành thời gian tra xét.

Tìm một chương sách

Không gian đọc của bạn

Cỡ chữ

20 px

Màu trang